Artikel

Wie online - Opstart van openbare computerruimtes in armoedeverenigingen

Auteur(s): 
Miet Bamps -

Wie Online organiseert in samenwerking met verenigingen tegen armoede openbare computerruimtes. Bezoekers van de vereniging en omwonenden kunnen hier op verschillende momenten in de week vrij gebruik maken van de computers onder begeleiding van een vrijwilliger.

Ontstaan vanuit een nood

​De maatschappij digitaliseert razendsnel. Deze evolutie vormt niet enkel een uitdaging voor elke burger, maar zeker voor mensen in armoede. In vele verenigingen waar armen het woord nemen is er wel infrastructuur (computers, internetverbinding, randapparatuur, …) maar door gebrek aan structuur, onderhoud, opleiding en begeleiding worden de computers vaak weinig of verkeerd gebruikt. Deze elementen zorgen ervoor dat heel wat mensen in armoede niet gestimuleerd worden nieuwe media te gebruiken, zelfs als het materiaal wel aanwezig is in hun vereniging. Aanwezigheid van Infastructuur is immers niet voldoende. Begeleiding op maat is cruciaal om mensen te stimuleren nieuwe media daadwerkelijk te gebruiken. Aangezien heel wat mensen in armoede ook diverse leerdrempels ervaren, is deze aanpak op maat nog belangrijker dan bij andere e-inclusie-initiatieven. Ook andere sleutelelementen, zoals onderhoud van de infrastructuur en een aanbod crëeren binnen een veilige omgeving met begeleiders die vertrouwen inboezemen, zijn cruciaal.

Aan deze noden wil het project ‘Wie Online’ iets doen. In zes stappen proberen ze van een bestaande computerwerking een vaste waarde te maken of richten ze een nieuwe computerwerking op in verenigingen die er nog geen hebben.

Stappenplan voor een kwaliteitsvolle openbare computerruimte

Stap 1: Infrastructuur

Oude computers worden vervangen, meer recente computers worden geüpdatet en er wordt software en internetverbinding voorzien. Hiervoor kan men in veel gevallen beroep doen op Close The Gap, Microsoft en Belgacom.​

Stap 2: Vaste openingsuren

Vaste openingsuren staan garant voor structuur en continuïteit. Als mensen weten wanneer ze in hun vereniging terecht kunnen om onder begeleiding aan de computer te werken, maken ze zich op die momenten vrij en bewaren ze hun eventuele vragen voor tijdens deze momenten.​

Stap 3: Bekendmaking

Het aanbod wordt bekend gemaakt zowel binnen als buiten de organisatie. Binnen de organisatie om vaste bezoekers uit te nodigen om gebruik te maken van het aanbod en buiten de organisatie om nieuwe mensen aan te trekken die op die manier de vereniging leren kennen en ook aan andere activiteiten gaan deelnemen of zelfs vrijwilliger worden van de vereniging.​

Stap 4: Vrijwilligers zoeken

Vrijwilligers worden bij voorkeur gezocht binnen de organisatie om deze mensen, die vaak kwetsbaar zijn in de maatschappij, de kans te geven om op een nuttige, aangename en laagdrempelige manier ervaring op te doen en te werken aan hun zelfvertrouwen. Worden er geen vrijwilligers gevonden binnen de organisatie, dan staan er altijd wel vrijwilligers klaar van buiten te vereniging, die op die manier de vereniging ook leren kennen en zich er vaak nog op andere vlakken nuttig maken.
De vrijwilligers staan vooral in voor het begeleiden van vaste vrije inloop-momenten.​

Stap 5: Vrijwilligers opleiden

De vrijwilligers worden opgeleid door een provinciale of regionale educatieve organisatie om vrije inloop-momenten te begeleiden en indien mogelijk ook om workshops te geven en computers te onderhouden. Deze opleiding gebeurt zoveel mogelijk “on the job”.​  De vrijwilligers worden de eerste zes maanden regelmatig gemotiveerd en bijgestuurd door de educatieve medewerkers van de partnerorganisaties van Wie online.

Stap 6: Verzelfstandiging

Het is de bedoeling dat de openbare computerruimte na verloop van tijd min of meer zelfstandig draait. Dit wil zeggen dat de vrijwilligers instaan voor het zelfstandig begeleiden van de vrije inlopen en indien mogelijk ook voor (klein) onderhoud en eventueel het geven van workshops.
De openbare computerruimte wordt door Wie Online ondersteund gedurende de hele looptijd van het project. Dit wil zeggen dat er regelmatig iemand binnenspringt om te zien of alles goed loopt. Vrijwilligers kunnen met hun vragen of problemen steeds via telefoon of mail terecht bij de medewerkers van Wie Online. Wie Online volgt het project nauw op.​

Impact en knelpunten van een kwaliteitvolle openbare computerruimte in een armoedevereniging

Positieve impact

Dit project genereert  een positieve impact op drie niveaus:

  • De bezoekers van de vereniging waar armen het woord nemen: zij kunnen gratis gebruik maken van een computer en internetverbinding. Vaak hebben zij thuis geen computer of internet of sterk verouderd materiaal. Bovendien krijgen ze in de openbare computerruimtes begeleiding en de kans om vragen te stellen of iets bij te leren hetgeen thuis ook niet het geval is.
  • De vrijwilligers: zij worden opgeleid, leren iets bij, leren nieuwe mensen kennen, hebben een nuttige tijdsbesteding.
  • De vereniging waar armen het woord nemen: ze kunnen aan hun vaste bezoekers een extra dienstverlening aanbieden en doordat er ook promotie gemaakt wordt buiten de vereniging komen er ook nieuwe mensen gebruik maken van de openbare computerruimte. Deze mensen leren op die manier de vereniging kennen en komen terug om aan andere activiteiten deel te nemen of zetten zich in als vrijwilliger.

Variatie in doelgroep en mediagebruik

Wie Online bereikt een zeer gevarieerde doelgroep: jong, oud, man, vrouw, allochtoon, autochtoon, bezoekers van de verenigingen tegen armoede, maar ook vrijwilligers van de verenigingen en zelfs nieuwe bezoekers.

De Openbare Computerruimtes van Wie Online worden voor diverse doeleinden gebruikt:  informatie opzoeken, workshops volgen, spelletjes spelen, chatten, skypen met familie of vrienden in het buitenland, de krant lezen, mailen, facebook, …

Knelpunten

In de loop van dit project stelde men ook een aantal knelpunten vast.

Zo werd onder meer duidelijk dat het onderhoud van de computers van zeer groot belang is. Er kunnen wat dit betreft twee keuzes worden gemaakt: ofwel zorgt men ervoor dat de bezoekers van de openbare computerruimte geen software kunnen installeren op de computers, ofwel moeten de computers regelmatig onderhouden worden. Omdat het belangrijk is dat de bezoekers de computers kunnen gebruiken zoals ze dat thuis zouden doen, al doende leert men, heeft Wie online ervoor gekozen de computers regelmatig te onderhouden. Dit neemt wat meer tijd in beslag, maar waar mogelijk leren ze de vrijwilligers hoe zij dit kunnen doen.

Ook heeft men geleerd dat het erg belangrijk is dat het project maximaal ondersteund wordt door verantwoordelijken van de armenvereniging. Wanneer dit niet gebeurt, zien ze dat het project ook niet succesvol is. Het is de bedoeling dat het project op termijn nagenoeg zelfstandig kan draaien, uiteraard nog steeds door Wie Online ondersteund, dit is enkel mogelijk wanneer er een goede ondersteuning is van de armenvereniging.

Ten slotte heeft men gemerkt dat het vinden van een vrijwilliger binnen de doelgroep niet evident is. De problematiek waarmee de mensen in kansarmoede te kampen hebben (psychische problemen, financiële problemen, …) maken het hen soms moeilijk of zelfs onmogelijk om dit engagement aan te gaan. Daarom zijn ze soms genoodzaakt om hun vrijwilligers buiten de doelgroep te werven. Dit kan overigens ook een positief resultaat opleveren, want niet zelden ziet men dat deze vrijwilligers zich in de vereniging integreren en ook andere vrijwilligerstaken op zich nemen.

Lees meer over

Inhoud

This should be replaced by the table of contents